03-10-09

Lucy heeft nu ook een voorouder: Ardi

Verste voorouder mens leefde ruim 4 miljoen jaar geleden in Ethiopië

Ze liep rechtop, maar had een lange weg te gaan. Ardi, de nieuwe oudste voorouder van de mens, dwingt paleontologen om onze ontstaansgeschiedenis te herzien.

De geschiedenis van de mensheid is met een miljoen jaar verlengd. Tot vandaag gold de 3,2 miljoen jaar oude Lucy uit Kenia als onze verste voorouder. Haar fossiele resten, die in 1974 werden gevonden, zijn een icoon van de menselijke evolutie.

Maar nu is er Ardi. Het vakblad Science pakt vandaag uit om de vondst en duiding te beschrijven van een vrouw, 50 kilo zwaar, 1 meter 20 groot, die 4,4 miljoen jaar geleden in Ethiopië leefde. Een grote groep wetenschappers presenteert Ardi als een nieuwe telg van de familie van mensachtigen, ouder dan de Australopitheci waartoe Lucy behoorde. Ardipithecus ramidus, zoals haar volledige naam luidt, was volgens hen ook een voorouder van Lucy, en dus ook van ons.

Maar Ardi was niet de gemeenschappelijke voorouder van mens en chimpansee, die zo’n 5 à 6 miljoen jaar geleden moet hebben geleefd en waar de wetenschap zo naar op zoek is. Toch roept ze daar indringende vragen over op. In haar ontwikkeling stond Ardi nog ver van Lucy af, maar ze leek ook niet op chimpansee of gorilla. Ze liep rechtop, maar vermoedelijk nog niet vol overtuiging. Ze klom in bomen, maar niet als een aap: ze slingerde niet van boom tot boom, maar liep over de takken waarbij haar aapachtige tenen haar houvast gaven.

En dat werpt nieuw licht op die gemeenschappelijke voorouder. We hebben de neiging, zeggen de onderzoekers, om ons daar een soort chimpansee bij voor te stellen. Maar de moderne mensapen staan net zo ver van Ardi af als wij. Die voorouder moet dus een stuk primitiever zijn geweest.

Dat gaat andere paleobiologen weer te snel. Als deze reconstructie klopt, moeten chimpansee en gorilla, onafhankelijk van elkaar, dezelfde evolutionaire stappen hebben gezet. Dat is hen iets te toevallig.

Voor het definitieve antwoord zullen de wetenschappers dus terug moeten naar Afrika. „Charles Darwin zei al dat we voorzichtig moesten zijn met conclusies”, zegt eerste onderzoeker Tim White van de Berkeley universiteit. „Als we willen weten hoe die gemeenschappelijke voorouder eruit heeft gezien, zei hij, moeten we naar Afrika en hem gaan zoeken.”

In wetenschappelijke kring is Ardi een oude bekende. De eerste resten, een tand, werden al in 1992 opgegraven. Geïnspireerd door dit succes groeven de paleontologen verder en begin 1995 stuitten ze op delen van Ardi’s skelet: de schedel, het bekken, ledematen en wat wervels. Maar het skelet was in zeer slechte staat. Het verkruimelde letterlijk in hun handen. Uiteindelijk besloten de onderzoekers het hele rotsblok uit te zagen, waarna ze in het laboratorium de botten met borsteltjes, injectiespuiten en tandartsgereedschap blootlegden. En daarna waren ze nog tien jaar bezig om de honderden stukjes tot een menselijk geheel te puzzelen.

(Trouw, 2/10/2009)

11:24 Gepost door Elfyroth in Actualiteit | Permalink | Commentaren (0) | Tags: darwin, mensen, evolutieleer |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.